Σελίδες

Τετάρτη, 18 Ιουλίου 2012

John Cage


Ο John Cage θεωρείτε μια από τις ηγετικές φιγούρες στην μεταπολεμική avant-garde στο χώρο της τέχνης. Έχει επαινεθεί ως ένας από τους πιο σημαντικούς Αμερικάνους συνθέτες του 20ου αιώνα, όμως ο τίτλος που ίσως περιγράφει καλύτερα την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του John Cage του αποδόθηκε από τον δάσκαλο του Arnold Schoenberg, ο οποίος αν και ποτέ δεν ενθάρρυνε τον Cage για τις συνθέσεις του, σε μια συνέντευξη του δήλωσε για τον Cage:“Φυσικά και δεν είναι συνθέτης, αλλά είναι εφευρέτης – και μάλιστα ιδιοφυής". Έτσι, αν θέλουμε να μιλήσουμε για τον John Cage ο όρος που ίσως πρέπει να χρησιμοποιήσουμε είναι αυτός  του “εφευρέτης της μουσικής”.
Ο John Cage γεννήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου το 1912, στο Los Angeles. Ο  πατέρας του John Milton Cage, (1886-1964) ήταν εφευρέτης. Ο Cage σε ένα αυτοβιογραφικό σημείωμα που γράφει το 1989, στο “Μια Αυτοβιογραφική Δήλωση” λέει ότι ο πατέρας του έλεγε ότι αν κάποιος σου λέει ότι “δεν μπορείς” αυτό σου δείχνει ότι θέλεις να κάνεις κάτι. Η μητέρα του Lucretia Harvey (1885–1969) εργαζόταν ως δημοσιογράφος για την εφημερίδα Los Angeles Times. Για την μητέρα του λέει: “δεν ήταν ποτέ ευτυχισμένη”. Η πρώτη επαφή του Cage με την μουσική είναι τα ιδιαίτερα μαθήματα πιάνου που άρχισε σε μικρή ηλικία. Τελειώνοντας το σχολείο ο ίδιος δηλώνει ότι θέλει να γίνει συγγραφέας. Έτσι γράφετε στο Pomona College, Claremont, το οποίο όμως εγκαταλείπει το 1930.  Ενδιαφέρον έχει το απόσπασμα από την “Μια Αυτοβιογραφική Δήλωση” στο οποίο μιλάει για τους λόγους που εγκατάλειψε το κολέγιο:
Στο κολέγιο ήμουν σοκαρισμένος που έβλεπα τους 100 συμφοιτητές μου στην βιβλιοθήκη να διαβάζουν όλοι τα ίδια βιβλία. Αντί για αυτό, πήγα στα ράφια και διάβασα το πρώτο βιβλίο που γράφτηκες από έναν συγγραφέα που το όνομα του άρχιζε από Ζ. Πήρα το μεγαλύτερο βαθμό στην τάξη μου. Αυτό με έπεισε ότι το σύστημα δεν δούλευε σωστά. Έφυγα
Όταν ο John Cage αφήνει το κολέγιο, ταξιδεύει στην Ευρώπη για 18 μήνες. Έμεινε κυρίως στο Παρίσι και ασχολήθηκε με την Γοτθική και την Ελληνική αρχιτεκτονική. Αποφασίζει ότι δεν μπορεί να αφιερωθεί αποκλειστικά στην Αρχιτεκτονική γιατί τον ενδιαφέρουν εξίσου κι άλλα πράγματα, όπως η μοντέρνα ζωγραφική, την ποίηση και μουσική. Ζωγραφίζει και γράφει μουσική. Στην Ευρώπη έρχεται σε επαφή με την μουσική του Igor Stravinsky, του  Paul Hindemith και του Johann Sebastian Bach.
Γυρίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1931, στην Santa Monica, California. Ο Cage αργότερα δηλώνει:
Οι άνθρωποι που άκουγαν την μουσική μου είχαν καλύτερα πράγματα να πουν για αυτήν, από τους ανθρώπους που έβλεπαν τους πίνακες μου

Αυτήν την περίοδο γνωρίζει τους δασκάλους του Richard Buhlig, Henry Cowell, Arnold Schoenberg και Adolph Weiss. Μετά από ερώτηση του δασκάλου του Arnold Schoenberg, ο Cage δεσμεύεται ότι θα αφιερωθεί στην μουσική. Υπόσχεση που ίδιος ένιωθε υποχρεωμένος να κρατήσει, παρά τις δημιουργικές περιπλανήσεις των χρόνων που ακολούθησαν στον χώρο των εικαστικών, του χορού και της performance.

Ανάμεσα στις πολλές διαφορετικές δουλειές που αναγκαζόταν να κάνει το Cage, το 1936 αρχίζει να γράφει μουσική για μια ομάδα μοντέρνου χορού. Παράλληλα διδάσκει ένα μάθημα στο UCLA με θέμα “Musical Accompaniments for Rhythmic Expression”. Το 1938 ήδη έχει αρχίσει να πειραματίζεται πάνω στην ιδέα των μη συμβατικών οργάνων και αναλαμβάνει να διδάσκει ακόμα ένα μάθημα με το ίδιο θέμα στο Mills College.

Την δεκαετία του '40 ο John Cage αλλάζει συνεχώς τόπο διαμονής -Χολιγουντ, Σιατλ, Σικάγο, ΝΥ- και γνωρίζει σημαντικούς καλλιτέχνες της εποχής, όπως τους Piet Mondrian, Andre Breton, Jackson Pollock και τον Marcel Duchamp. Η γνωριμία του Cage με τον χορευτή και χορογράφο Merce Cunningham, που συμβαίνει αυτήν την περίοδο, καθορίζει την καλλιτεχνική και την προσωπική του πορεία. Μέσω του Merce Cunningham, για τον οποίο θα γράφει μουσική καθ' όλη την καριέρα του, o Cage ασκεί τεράστια επιρροή στο σύγχρονο χορό. Παράλληλα, ο Merce Cunningham γίνεται ο σύντροφος του για όλη την υπόλοιπη ζωή του. Αυτήν την δεκαετία εφευρίσκει το prepared piano, ένα πιάνο του οποίου ο ήχος καθορίζεται από χρηστικά αντικείμενα που τοποθετούνται στις χορδές του. Πολλές από τις συνθέσεις, όπως οι Sonatas and Interludes (1946–48), καθώς και ένας αριθμός χορευτικών έργων έχουν γραφτεί από το Cage για prepared piano. Στο τέλος της δεκαετίας του '40, αρχίζει και η σχέση του Cage με Ανατολικές φιλοσοφίες, ο ίδιος παρακολουθεί διαλέξεις για το Ζεν και τον Βουδισμό, ενώ μελετά ανατολίτικη μουσική.

Την δεκαετία του 1950 έρχονται οι μεγάλες συνθέσεις και ανακαλύψεις του Cage στο χώρο της μουσικής και της τέχνης. Αν και οι Sonatas and Interludes (για prepared piano) έχουν γίνει αποδεκτά από το κοινό, ο Cage ζει την χειρότερη φάση των οικονομικών του. Παρ' όλες τις οικονομικές του δυσκολίες, ο Cage βρίσκετε στην πιο δημιουργική του φάση. Η μεγάλη του ανακάλυψη, που θα καθορίσει την τέχνη του από εδώ και πέρα είναι το “τυχαίο”. Ο Cage γίνεται ο κύριος εκπρόσωπος της Αλεατονικής μουσικής, μουσικής που ελέγχετε από την τύχη. Η επιρροή των σπουδών του πάνω στην Ινδική Φιλοσοφία και τον Βουδισμό είναι έντονη πάνω σε αυτήν του την σύλληψη. Το I Ching γίνεται το σταθερό εργαλείο σύνθεσης του Cage για όλη την υπόλοιπη ζωή του. Το καλοκαίρι του 1952, ο Cage οργανώνει αυτό που έμεινε στην ιστορία ως το πρώτο happening, το “Theater piece no 1” ή “The Event” όπως έγινε γνωστό, έλαβε τόπο στο Black Mountain College. Τον ίδιο χρόνο, εμπνευσμένος από τους Λευκούς Πίνακες του  Robert Rauschenberg, συνθέτει το πιο γνωστό του έργο “4'33”.

Η αναγνώριση έρχεται για το Cage κατά την δεκαετία του 1960. Αυτήν την περίοδο διδάσκει μόνιμα στο Weslayan University. Θεωρείτε ότι οι μαθητές του Cage  στο μάθημα του  “Experimental Composition"  στο New School ΝΥ έγιναν ο πυρίνας του Αμερικάνικου Fluxus. Γύρο στα τέλη του '60, σταματά να δίνει συναυλίες και performances εξαιτίας της αρθρίτιδας που έχει. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου